فائما برندی که اسپرسوی مدرن را اختراع کرد

K.S.T اسپرسو تکنیک

تعمیر و سرویسِ دستگاه‌های فائما در کارگاهِ اسپرسو تکنیک کاظم‌پور (شیراز)

کارخانه‌ای که از دلِ ویرانه‌های جنگ برخاست

سالِ ۱۹۴۵ است و میلان تازه از جنگِ جهانی بیرون آمده. مهندسی به نامِ Carlo Ernesto Valente شرکتی بنیان می‌گذارد که نامش مخففِ «Fabbrica Apparecchiature Elettromeccaniche e Affini» است: FAEMA — کارخانهٔ تجهیزاتِ الکترومکانیکی. این نامِ خشکِ مهندسی، خیلی زود به یکی از نمادهای معجزهٔ اقتصادیِ پس از جنگِ ایتالیا تبدیل می‌شود؛ شرکتی که از روزِ اول، نوآوریِ فنی را موتورِ محرکِ خود کرد.

اما کمتر کسی می‌داند که نخستین ماشین‌های اهرمیِ گاجیا (۱۹۴۸) — همان‌ها که «کرما» را به جهان هدیه دادند — در کارخانهٔ والنته ساخته می‌شدند. این همکاری بر سرِ یک اختلافِ دیدگاه از هم پاشید: گاجیا اسپرسوساز را کالایی خاص و گران‌قیمت برای حرفه‌ای‌ها می‌دید؛ والنته اما بازارِ بزرگی از ماشین‌های خودکارتر و در دسترس‌تر را. فائما در دههٔ ۵۰ ماشین‌های اهرمیِ خودش را با بویلرِ افقی ساخت — و در سکوت، روی انقلابی کار کرد که قرار بود همه‌چیز را عوض کند.

در ۱۹۶۰، والنته حقِ اختراعِ سیستمِ «سوپاپ‌های متناوب» را ثبت کرد و سالِ بعد بمب منفجر شد: E61 — نامی به افتخارِ خورشیدگرفتگیِ همان سال در ایتالیا (Eclisse ’61). نخستین ماشینِ تاریخ با پمپِ حجمیِ برقی که آب را با فشارِ ثابتِ ۹ بار — استانداردِ امروزِ اسپرسو — می‌راند؛ نخستین با مبدلِ حرارتی که آبِ سرد را از پمپ می‌گذراند و درونِ لوله‌ای در دلِ بویلر داغ می‌کرد؛ نخستین با پیش‌دمِ خودکار و ترموسیفون. بازوی باریستا بازنشسته شد و جایش را یک کلیدِ ساده گرفت — درست هم‌زمان با برق‌کشیِ سراسریِ ایتالیا. E61 پرفروش‌ترین ماشینِ دههٔ ۶۰ ایتالیا شد؛ محبوبِ کافه‌دارهایی که حالا یک‌نفره از پسِ صفِ مشتری برمی‌آمدند.

از پیراهنِ قرمزِ مرکس تا خانوادهٔ چیمبالی

فائما فقط در کافه‌ها قهرمان نبود. از ۱۹۵۵ نامش بر پیراهنِ یک تیمِ حرفه‌ایِ دوچرخه‌سواری نشست؛ Rik Van Looy با آن دو بار قهرمانِ جهان شد، و در بازگشتِ سالِ ۱۹۶۸، رهبریِ تیم به جوانی ۲۲ ساله رسید: Eddy Merckx. «آدم‌خوارِ» افسانه‌ایِ دوچرخه‌سواری، چهار تورِ بزرگِ نخستِ عمرش — از جمله نخستین جیرو دیتالیا (۱۹۶۸) و نخستین تور دو فرانس (۱۹۶۹) — را با پیراهنِ سفید و قرمزِ فائما برد.

اما گسترشِ بیش‌ازحد، بهای سنگینی داشت؛ فشارِ مالی در پایانِ ۱۹۷۰ فائما را از دنیای دوچرخه بیرون کشید و دهه‌های بعد پرفرازونشیب گذشت — تا اینکه در ۱۹۹۵ رقیبِ دیرینهٔ میلانی‌اش، چیمبالی، آن را در یک مزایده خرید؛ پایانِ نیم‌قرن رقابت و تولدِ Gruppo Cimbali. امروز فائما درونِ این گروه، هویت، خطِ تولید و روحِ «افسانه‌ایِ» خودش را حفظ کرده است.

ماشین‌هایی که افسانه شدند

گروپی که شصت سال است استانداردِ جهان است

جادوی E61 در سه چیز است: گردشِ دائمیِ آبِ داغ از بویلر به گروپ (ترموسیفون) که گروپ را همیشه آماده نگه می‌دارد؛ پیش‌دمِ خودکارِ مکانیکی که پیش از اعمالِ فشارِ کامل، پودرِ قهوه را به‌آرامی خیس می‌کند و کانال‌زدن را کم می‌کند؛ و مبدلِ حرارتی که اجازه می‌دهد هم‌زمان اسپرسو بگیرید و شیر بخار بدهید. همین معماری بود که «کافه‌داریِ تک‌نفره» را ممکن کرد.

اما این مکانیکِ زیبا، مراقبت هم می‌خواهد: بادامک و سوپاپ‌های داخلِ گروپ به روان‌کاریِ دوره‌ای با گریسِ مخصوص نیاز دارند و اگر «قارچِ» گروپ رسوب بگیرد، گردشِ ترموسیفون می‌ایستد و گروپ سرد می‌شود. راهِ‌حل، جنرال‌سرویس و رسوب‌زداییِ منظم است — و اگر دسته‌تان از ساعتِ ۶ رد می‌شود، زیرواشرِ (شیمِ) ۰.۵ میلی‌متریِ تنظیمِ هدگروپ که در فروشگاهِ ما موجود است، دقیقاً برای همین خانوادهٔ E61 و استانداردِ ۵۸ میلی‌متر ساخته شده.

ساخته‌شده برای یک عمر

هنوز E61های اصلِ دههٔ ۶۰ در گوشه‌وکنارِ دنیا کار می‌کنند و صاحبانشان مثلِ خودروهای کلاسیک از آن‌ها مراقبت می‌کنند — برنجِ سنگین و مکانیکِ صادق، یعنی عمری که با سرویس، به دهه‌ها می‌رسد. برای ما در اسپرسو تکنیک این یک ادعا نیست، روزمرگی است: واشر و شیمِ هدگروپ، شاور، سوپاپ و شیرِ برقیِ سازگار با خانوادهٔ E61 و E98 همیشه در قفسه‌های ما موجود است و یک فائمای خوب‌سرویس‌شده، به‌سادگی از یک نسل به نسلِ بعدِ کافه می‌رسد.

برگهٔ شناسنامه

اسپرسو تکنیک کاظم‌پور (espressotechnic.ir) یک ارائه‌دهندهٔ مستقلِ خدماتِ تعمیر و فروشِ قطعاتِ اسپرسوساز است و وابسته به برند Faema یا گروه Cimbali و موردِ تأییدِ رسمیِ آن‌ها نیست. تمام نام‌ها و نشان‌های تجاری متعلق به صاحبانِ آن‌هاست و صرفاً برای شناسایی و اهدافِ آموزشی به‌کار رفته‌اند.